|
چگونه برنامه ريزي كنيم ؟
برنامه ريزي يعني اين كه براي انجام دادن كارهاي خود، يك نقشه و يا طرح تهيه كنيم تا براساس آن، با صرف وقت و انرژي كمتر به هدف هاي مورد نظرمان دست پيدا كنيم. كسي كه برنامه ريزي ندارد، با بي نظمي، نتيجه زحمات خود را به هدر خواهد. انسان هاي موفق افراد منظمي هستند و براي زندگي خود برنامه دارند. براي داشتن برنامه به چه چيزهايي نياز داريم؟ مهم ترين مسئله در برنامه ريزي ، داشتن هدف است. داشتن هدف باعث مي شود تا فعاليت و كارهاي ما در جهت خاصي قرار بگيرند و زندگي ما هدفمند گردد، در نتيجه از انجام دادن كارهايي كه در راستاي هدف ما قرار ندارد، پرهيز خواهيم كرد. يك مثل معروف مي گويد: «براي كشتي كه هدف ندارد، باد موفق و مخالف معنايي ندارد» [البته اين مثل مربوط به زماني بوده كه كشتي ها، بادباني بوده اند و با نيروي باد به حركت در ميآمدهاند]. اولين ويژگي انسان موفق داشتن هدف است. داشتن هدف به رفتارهاي ما جهت ميدهد و زندگي ما را معني دار ميكند؟ خوب! حالا من بايد چه كار كنم؟ براي موفق شدن بايد در اولين قدم ، هدفتان را در زندگي مشخص كنيد. وقتي هدف خود را مشخص كرديد آن وقت مي دانيد كه چه كارهايي را بايد انجام دهيد و چه كارهايي را نبايد انجام دهيد. منظور شما از تعيين هدف چيست؟ منظور ما اين است كه ببينيد در زندگي به دنبال چه چيزي هستيد، واضح تر بگويم، ببينيد ميخواهيد چه كاره شويد؟ اگر بتوانيد به اين سئوال پاسخ بدهيد تا حد زيادي هدفتان را مشخص كرده ايد. بعنوان مثال ممكن است كه دوست داشته باشيد كه در آينده «مهندس عمران، روانشناس، پزشك، وكيل، خلبان و يا معلم» بشويد، اين علاقه ها مي توانند به يك هدف مقدس و مهم شخصي تبديل شوند. بله، نبايد خودتان را دست كم بگيريد. [آخه من كه توانايي مهندس و يا پزشك شدن را ندارم] چرا نداريد؟ براي چه خودتان را دست كم مي گيرد، مگر مهندس ها و پزشك هاي فعلي روزي مثل شما، دانش آموز نبودهاند؟ مگر آنهايي كه به اين مشاغل دست پيدا كرده اند يك انسان عادي معمولي نيستند؟ فكر ميكنيد چه كمبودهايي نسبت به آنها داريد؟ يادتان باشد كه خودتان را هيچ وقت دست كم نگيرد، چون بزرگترين كارها هم روزي با اولين قدم شروع شدهاند. بزرگترين كارها هم روزي با اولين قدم شروع شده اند. حالا هدف خود را به قسمت هاي كوچكتري تقسيم كنيد ببينيد كه براي رسيدن به هدف مورد نظرتان بايد از چه مراحلي عبور كنيد. بعنوان مثال براي مهندس عمران شدن، اول بايد وارد رشته رياضي بشويد و بعد از گرفتن ديپلم رياضي، به دوره پيش دانشگاهي برويد و پس از آن بتوانيد در كنكور دانشگاه ها قبول شويد و به تحصيل در رشته مهندسي عمران بپردازيد. خوب براي رسيدن به چنين هدفي بايد از چند مرحله عبور كنيد. به همين دليل بايد هدف مذكور را به اهداف كوچكتري تقسيم كنيد. 1- هدف اول: كسب شرايط لازم براي وارد شدن به رشته رياضي با موفقيت(معدل5/17 به بالا) 2- هدف دوم: اتمام سال دوم رياضي با موفقيت (معدل 5/17 به بالا) 3- هدف سوم: اتمام سال سوم رياضي و كسب ديپلم با موفقيت (معدل 17 به بالا) 4- هدف چهارم: اتمام دوره پيش دانشگاهي با موفقيت (معدل 17 به بالا) 5- هدف پنجم: قبول شدن در كنكور ورودي دانشگاه هاي دولتي در رشته مهندسي عمران(رتبه زير 3000 كشوري) 6- هدف ششم: اتمام تحصيلات دانشگاهي در رشته مهندسي عمران با موفقيت (با معدل 17 به بالا) حالا بايد هر دانش آموزي با توجه به پايه اي كه دارد ، هدف خود را انتخاب كند و براي رسيدن به آن تلاش كند. بعنوان مثال بايد دانش آموزان سال اول دبيرستان هدف اول و دانش آموزان سال سوم رياضي هدف سوم را انتخاب نمايند. [خوب من بايد چه هدفي را انتخاب كنم؟] شما بايد براساس علايق شخصي كه داريد يك شغل خاص را انتخاب كنيد و براي رسيدن به آن ، مانند مثال قبل، آن را به بخش هاي كوچكتري تقسيم كنيد. بعد از تعيين هدف، چه كاري بايد انجام دهيد؟ تعيين هدف براي موفقيت كافي نيست، يعني داشتن هدف براي موفقيت لازم است اما كافي نيست. مهمتر از خود هدف، انجام اقدامات عملي است. يعني بايد فعالانه در راه رسيدن به هدف گام برداريد و با تلاش و كوشش سعي كنيد تا خودتان را به هدف موردنظر نزديك و نزديك كنيد. براي رسيدن به هدف موردنظر ، به چه چيزهايي نياز داريم؟ بي نظمي، نوسان در مطالعه، كم كاري و مطالعه سطحي از مهم ترين آفت هاي مطالعه به حساب ميآيند. براي جلوگيري از اين موضوع بايد براي خودتان برنامه ريزي كنيد. يعني همان چيزي كه در ابتداي بحث مطرح كرديم. گفتيم برنامه ريزي يعني «تعيين يك نقشه و يا طرح براي رسيدن به يك هدف خاص». چون در قسمت قبل هم در مورد تعيين هدف صحبت كرديم، پس حالا بايد به سراغ نحوه برنامه ريزي برويم. مرحله اول: تعيين ساعات ثابت براي انجام كارها جدول برنامه ريزي درسي به روش جامع تاريخ از: / / 13 تا : / / 13 |
ابتدا در بالاي جدول برنامه تاريخ مربوط به هر هفته را يادداشت كنيد. در اولين مرحله ي برنامه ريزي بايد ساعات ثابتي را براي مطالعه در نظر بگيريد. در اين مرحله بايد مشخص كنيد كه كارهاي مدرسه را در چه محدودهي زماني مي خواهيد انجام دهيد. زمان مطالعه و انجام تكاليف در روزهاي عادي «روزهايي كه به مدرسه مي رود» و روزهاي تعطيل متفاوت است. به همين منظور در جداول، ارايه شده دو جدول مخصوص براي اين كار در نظر گرفته شده است. جدول سمت راست براي روزهاي عادي و جدول سمت چپ براي روزهاي تعطيل. نحوه استفاده از اين جداول به اين صورت است كه ابتدا تاريخ شروع و پايان هفته را در قسمت بالاي هر صفحه مي نويسيد. اين كار را با مداد انجام دهيد.[چرا؟] بعداً متوجه خواهيد شد. زمان ثابت مطالعه و انجام تكاليف خود را نيز در جداول در نظر گرفته شده يادداشت كنيد. سعي كنيد زمان مذكور را يك ساعت و نيم و يا يك ساعت در نظر بگيرد و ما بين هر كدام از آن 10 الي 15 دقيقه را براي استراحت در نظر بگيرد. بعنوان مثال: «19 تا 20:30 15 دقيقه استراحت 20:45 تا 21:45» زمان هاي در نظر گرفته شده براي مطالعه در روزهاي عادي وقت | زمان | 1 | تا | 2 | تا | 3 | تا | 4 | تا | 5 | تا | 6 | تا | 7 | تا | 8 | تا |
|
زمان هاي در نظر گرفته شده براي مطالعه در روزهاي جمعه و تعطيل وقت | زمان | 1 | تا | 2 | تا | 3 | تا | 4 | تا | 5 | تا | 6 | تا | 7 | تا | مثال | 15 تا 16 |
|
زمان هاي استراحت را نبايد در داخل جداول بنويسيد، فقط كافي است زمان مطالعه و انجام تكاليف را يادداشت كنيد.مرحله دوم: يادداشت كردن ميزان مطالعه و انجام تكاليف در بخش بعدي جداول برنامه ريزي ستون هاي براي يادداشت نام دروس و زمان اختصاص داده شده به مطالعه و انجام تكاليف در نظر گرفته شده است. نام درس | شنبه | يكشنبه | دوشنبه | سه شنبه | چهارشنبه | پنجشنبه | جمعه | جمع | رياضي | | | | | | | | زبان انگليسي | | | | | | | | ادبيات فارسي | | | | | | | |
نام تمام دروسي كه قرار است مطالعه كنيد را در ستون مربوط به نام درس بنويسيد. همانطوري كه ملاحظه مي كنيد در مقابل هر درس، ستون هاي مربوط به ايام هفته قرار دارد كه هر كدام به دو بخش تقسيم شده اند. قسمت بالاي هر كدام از اين خانه ها براي مطالعه و قسمت پايين براي انجام تكاليف در نظر گرفته شده است. البته به شيوه ي ديگري هم مي توانيد از آن استفاده كنيد يعني قسمت بالا را براي مطالعه و انجام تكاليف (هر دو با هم) و قسمت پايين را براي حل تست در نظر بگيريد. اين روش بيشتر براي دانشآموزان سال سوم و پيش دانشگاهي مناسب تر است. بعد از اتمام مطالعه و انجام تكاليف هر درس (و يا حل تست) زمان مورد نظر را در خانه هاي مورد نظر ثبت كنيد. سعي كنيد زمان موردنظر را رُند كنيد مثلاً 13 دقيقه را 15 دقيقه و 32 دقيقه را 30 دقيقه بنويسيد. بهترين شكل نوشتن زمان اين است كه آن را به صورت: «15 ، 30 ، 45 ، 1ساعت يا 15/1 و يا 30/1» بنويسيد. رياضي | 1 | | | 15 | | | 30 | 45/1 | 1 | | 30 | | 30/1 | | | 30/2 |
بعد از پايان هر هفته «يعني جمعه ها غروب» بايد به ارزيابي و جمع بندي مطالعه و انجام تكاليف خود در طي هفته اي كه گذشته است بپردازيد. براي اين كار ابتدا ساعت ثبت شده را با يكديگر جمع بزنيد و در ستون مربوط به جمع بنويسيد، مثل موردي كه در بالا آمده است. در مثال مذكور مجموع ساعات مطالعه درس رياضي 45/1 و انجام تكاليف 30/2 مي باشد. اگر ساعات ثبت شده در ستون جمع را با يكديگر جمع كنيد، مجموع مطالعه و انجام تكاليف هفتگي بدست ميآيد حالا اگر عدد مذكور را بر 7 «ايام هفته» تقسيم كنيد، ميانگين مطالعه و انجام تكاليف روزانه بدست مي آيد. مثال: 30/4 | = | 30/31 | = | مجموع ساعات مطالعه و انجام تكاليف در هفته | 7 | 7 |
اگر اين كار را به صورت جداگانه براي رديف هاي بالا و پايين هر خانه انجام دهيد، مجموع و ميانگين مطالعه و انجام تكاليف به صورت مجزا بدست مي آيد كه مي تواند اطلاعات خوبي را در خصوص مقايسه اين دو موضوع در اختيار شما قرار دهد. بعد از اين كار، اعداد بدست آمده را در قسمت پايين صفحه يادداشت كنيد. نام دروسي كه به اندازه كافي مطالعه نشدهاند: | | تصميمي كه بايد براي هفته آينده به آن عمل كنم: | | ميانگين ساعات مطالعه و انجام تكاليف در هر روز: | |
مرحله چهارم: تصميم هايي كه براي هفته آينده گرفتهايد: به بررسي ميزان وقتي كه به هر يك از دروس اختصاص دادهايد بپردازيد. نام دروسي كه بايد بيشتر مطالعه كنيد در مقابل رديف مربوط به آن يادداشت كنيد. و به خودتان بگوييد كه در هفته آينده بايد وقت بيشتري به آن ها اختصاص دهيد. تصميم خاصي را كه براي هفته آينده خود گرفتهايد را نيز در محل مربوط به آن يادداشت كنيد، تا آن را فراموش نكنيد. |
